Sağlık Bakanlığı’nın tütün ürünleriyle mücadele kapsamında hazırladığı ve ekim ayında TBMM’ye sunulması planlanan kanun teklifi taslağında, ince yapılı “slim” sigaraların satışının sonlandırılması öngörülüyor. Taslakta ayrıca belirli bir tarihten sonra doğan kuşaklara yönelik ömür boyu tütün ürünü yasağı, açık alanlarda sigara kullanımına ilişkin yeni sınırlamalar ve satış noktalarında kimlik doğrulama sistemi gibi düzenlemeler de bulunuyor.
Slim sigaralar için yeni düzenleme
Tütün ürünlerinin kullanımını azaltmaya yönelik yeni bir yasal düzenleme hazırlığı gündeme geldi.
Sağlık Bakanlığı tarafından üzerinde çalışıldığı belirtilen kanun teklifi taslağında, özellikle ince yapılarıyla öne çıkan “slim” sigaraların piyasadan kaldırılması planlanıyor.
Düzenlemenin hayata geçmesi halinde sigara ürünlerinde standart paket uygulamasına geçilmesi ve farklı görünüme sahip ince sigara çeşitlerinin satışının sona erdirilmesi hedefleniyor.
Kadınlar ve gençlere yönelik vurgu
Taslakta yer alan slim sigara düzenlemesinin gerekçesi olarak özellikle kadınlar ve gençler arasındaki sigara kullanımındaki artışa dikkat çekiliyor.
Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, kadınlarda sigara kullanım oranının son 10-15 yıllık dönemde yaklaşık yüzde 40-50 oranında yükseldiğini ifade etti.
Ergüder, 15-24 yaş grubundaki kadınlarda sigara kullanımındaki artışın ise yüzde 90’ın üzerine çıktığını belirtti.
Taslakta yer alan standart paket uygulamasına ilişkin değerlendirmesinde Ergüder, sigaraların tek tip hale getirilmesiyle slim ürünlerin de satıştan kaldırılmasının özellikle kadınlar ve gençlere yönelik bir düzenleme olduğunu söyledi.
2015 sonrası doğanlara ömür boyu tütün yasağı
Hazırlanan taslak yalnızca sigaranın şekli ve satış biçimine ilişkin değişiklikler içermiyor.
Düzenlemede dikkat çeken maddelerden biri de 1 Ocak 2015 ve sonrasında doğan kişilere yönelik ömür boyu tütün ürünü yasağı.
Taslağın bu haliyle yasalaşması durumunda söz konusu yaş grubuna tütün ürünlerinin satılması, kullanılması ve içilmesine yönelik kapsamlı bir yasak uygulanması öngörülüyor.
Ancak düzenlemenin henüz kanunlaşmadığı ve TBMM’ye sunulması planlanan teklif aşamasında olduğu belirtiliyor.
Tütün satışında kimlik doğrulama dönemi
Yeni düzenleme hazırlığında 18 yaşından küçüklerin tütün ürünlerine ulaşmasını engellemeye yönelik yeni tedbirler de bulunuyor.
Satış noktalarında kimlik ve kredi kartı doğrulama sistemlerinin kullanılması planlanıyor. Böylece ürün satın alan kişinin yaşının elektronik yöntemlerle kontrol edilmesi ve reşit olmayan kişilere satış yapılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Lokantaların açık alanlarına da kısıtlama geliyor
Taslakta tütün ürünlerinin kullanımına yönelik sınırlamaların açık alanları da kapsaması planlanıyor.
Buna göre lokantaların açık bölümlerinde sigara içilmesinin yasaklanması gündemde. Park, bahçe ve kamu binalarının bahçeleri gibi alanlarda ise sigara kullanımı için dışarıdan doğrudan görünmeyecek özel bölümlerin oluşturulması öngörülüyor.
Böylece tütün ürünlerinin kullanım alanlarının kademeli olarak daraltılması hedefleniyor.
2040 hedefi de taslakta yer alıyor
Hazırlanan düzenlemede daha uzun vadeli bir hedef de bulunuyor.
Türkiye’nin 2040 yılından itibaren tütün ürünlerinin üretimi ve satışını tamamen sona erdirmeye yönelik bir politika izlemesi planlanıyor. Bu hedef doğrultusunda sigara ve diğer tütün ürünlerine yönelik kısıtlamaların aşamalı biçimde artırılması öngörülüyor.
Kamuoyu araştırmasında dikkat çeken sonuç
Yeni düzenlemelere ilişkin kamuoyu desteğine dair Yeşilay tarafından yapılan bir saha araştırması da taslakla birlikte gündeme geldi.
Yaklaşık 7 bin kişinin katıldığı araştırmada, katılımcıların yüzde 90’ının yeni kanun teklifinde yer alan düzenlemeleri desteklediği belirtildi.
Sigara kullanan kişiler arasında da düzenlemelere yönelik desteğin yüzde 60 seviyesinde olduğu aktarıldı.
Gözler TBMM’ye sunulacak teklifte
Sağlık Bakanlığı’nın hazırladığı belirtilen taslağın ekim ayında TBMM gündemine taşınması planlanıyor.
Slim sigaraların satışının sona erdirilmesi, belirli bir tarihten sonra doğanlara yönelik ömür boyu tütün yasağı, açık alanlardaki yeni sınırlamalar ve satış noktalarında yaş doğrulaması gibi başlıkların yasama sürecinde nasıl şekilleneceği ise teklifin Meclis’e sunulmasının ardından netleşecek.