Ağustos ayının ilk günleriyle birlikte tüm yurtta etkisini göstermesi beklenen Eyyam-ı bahur sıcakları, Kocaeli ve çevresinde de yaşamı olumsuz etkileyecek. Özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da 40 dereceyi aşacak termometrelerin yanında, Marmara Bölgesi ve Kocaeli hattında yüksek nemle birleşecek kavurucu sıcaklar vatandaşlara bunaltıcı anlar yaşatacak.
Ağustos Başında Sıcaklıklar Tavan Yapacak
Meteorolojik değerlendirmelere göre, ağustos ayının ilk günlerinden itibaren ülke genelinde Afrika ve Arap Yarımadası kaynaklı hava kütleleri baskın hale gelecek. Batı bölgelerinde Afrika üzerinden taşınan sıcaklıklar hissedilirken, Marmara kıyılarında yüksek nem faktörü havanın gerçekte olduğundan çok daha sıcak hissedilmesine yol açacak.
Uzman İsimden Tarih Açıklaması: Sabit Bir Takvimi Yok
Konuya ilişkin kritik uyarılarda bulunan İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros, Eyyam-ı bahur kavramının meteorolojik literatürde sabit bir resmi tarihi olmadığını hatırlattı. Bazı kaynaklarda bu sürecin “31 Temmuz-7 Ağustos”, bazılarında ise “1-8 Ağustos” olarak tanımlandığını belirten Toros, bu dönemin en basit tabiriyle yazın en sıcak günlerini temsil ettiğini bildirdi.
Hafta Ortasından İtibaren Mevsim Normallerinin Üzerine Çıkılacak
Tahmin modellerinin ağustos başında Türkiye genelinde belirgin bir ısınmaya işaret ettiğini aktaran Prof. Dr. Hüseyin Toros; İstanbul ve Kocaeli çevresinde pazartesi günü 30 derece, salı günü ise 32 dereceye ulaşacak olan sıcaklıkların çarşamba gününden itibaren normallerin iyice üzerine tırmanacağını aktardı. Güneydoğu sınırında ise değerler 40 derecenin üzerine fırlayacak.
İklim Değişikliği Trendi Isınmayı Hızlandırıyor
Sıcak hava dalgaları ile genel iklim değişiminin ayrı değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Toros, bununla birlikte uzun yıllara dayanan verilerin Türkiye’deki belirgin ısınma eğilimini doğruladığını belirtti. Meteoroloji Genel Müdürlüğü istatistiklerine atıfta bulunan Toros, 1970-1980 döneminde 12.7 derece olan Türkiye ortalama sıcaklığının 2014-2025 kesitinde 14.4 dereceye kadar çıktığını, yaklaşık 1.7 derecelik net bir yükseliş yaşandığını ifade etti. Türkiye iklim verilerinde rekor yılı ise 15.6 derece ortalamayla 2024 olarak kayıtlara geçti.
Şehir Isı Adaları Gece Sıcaklıklarını da Düşürmüyor
Metropollerdeki yoğun betonlaşma ve asfalt yüzeylerin gün boyunca emdiği ısıyı gece vakti atmosfere saldığını kaydeden Prof. Dr. Toros, şehir ısı adası etkisine dikkat çekti. Şehir merkezlerinin kırsal alanlara kıyasla gece saatlerinde bile soğuyamadığına vurgu yapan uzman isim, belediyelerin ve planlamacıların yeşil alanları artırarak gölgelendirme çözümlerine ağırlık vermesi gerektiğini iletti.
Kritik Saat Dilimi: 11.00 – 16.00 Arasına Dikkat!
Aşırı sıcak havalarda özellikle kronik rahatsızlığı bulunanlar, yaşlılar ve çocukların yüksek risk grubunda yer aldığı hatırlatıldı. Kalp-damar ve solunum rahatsızlığı olan vatandaşların 11.00 ile 16.00 saatleri arasında doğrudan güneş ışığına maruz kalmaması, sıvı tüketimini artırması, açık renkli nefes alan kıyafetler tercih etmesi ve ağır fiziksel aktiviteleri sabah ya da akşam saatlerine kaydırması önerildi.
Eyyam-ı Bahur Nedir? Antik Roma’dan Günümüze Köpek Sıcakları
Halk arasında “çöl sıcakları” veya “Afrika sıcakları” şeklinde de ifade edilen Eyyam-ı bahur, yazın en kavurucu dönemini anlatmak için kullanılır. Kuzey yarımkürede temmuz sonu ile ağustos ortası arasına denk gelen bu süreç, Antik Yunan ve Roma uygarlıklarına kadar uzanan köklü bir geçmişe sahiptir. Romalılar, gökyüzünün en parlak yıldızı olan ve Büyük Köpek Takımyıldızı’nda yer alan Sirius (Köpek Yıldızı) ile bu sıcak günleri ilişkilendirmiş ve dönemi Latince diēs caniculārēs olarak adlandırmıştır. Günümüz Batı dillerindeki “Dog days” (İngilizce) veya “Hundstage” (Almanca) deyimleri de bu antik inanıştan gelmektedir.